Δημοσίευση στα Τετράδια Ψυχιατρικής, Νο 70, Απρίλιος – Μάιος – Ιούνιος 2000

 

Τίτλος δημοσίευσης:

Παρουσίαση σεμιναρίου για Εκπαιδευτικούς που εφαρμόσθηκε σε γυμνάσια του Δήμου Καλλιθέας από το Ανοικτό Θεραπευτικό Πρόγραμμα «Θησέας» στο πλαίσιο της πρόληψης.


Ο σχεδιασμός του οποίου έγινε με βάση τις θεωρητικές και πρακτικές εφαρμογές της σωματικής ψυχοθεραπείας και της ομαδικής ανάλυσης

 

Συγγραφείς της δημοσίευσης και σχεδιαστές του προγράμματος είναι οι:

 

Παπατριανταφύλλου Σπύρος

Μουλά Καλλιόπη

 

Σε αυτή την εργασία παρουσιάζουμε το υλικό σεμιναρίου που σχεδιάσαμε και εφαρμόσαμε στα πλαίσια της πρόληψης από το ανοικτό θεραπευτικό πρόγραμμα  «ΘΗΣΕΑΣ» σε Γυμνάσια της περιοχής του Δήμου Καλλιθέας.

Το σεμινάριο ξεκίνησε σε πρώτη φάση πιλοτικά με την συμμετοχή 10 εκπαιδευτικών σε εθελοντική βάση εκτός ωραρίου διδασκαλίας και υλοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος 1998 -1999. Οι συναντήσεις έγιναν στο χώρο του «ΘΗΣΕΑ» ανά δεκαπενθήμερο και ήταν δίωρης διάρκειας.

Βασικός στόχος του σεμιναρίου είναι η ανάπτυξη της δεξιότητας του εκπαιδευτικού αναφορικά, με το συντονισμό της μαθητικής τάξης μέσω ορισμένων τεχνητών συνθηκών και στο πλαίσιο ενός «προστατευμένου» περιβάλλοντος, όπως αυτό που παρέχει μια «κλειστή ομάδα». Μια μαθητική τάξη, μια ομάδα ή κοινότητα δεν είναι απλώς το άθροισμα των επιμέρους μονάδων από τις οποίες απαρτίζεται.

Είναι μια υπερδομή (Gestalt) ένα ενιαίο σύστημα που αναπτύσσεται μέσα από πολύπλοκους δεσμούς, αλληλεπιδράσεις και σύμπλοκες μορφές συναλλακτικότητας (transactional).

Η επίγνωση αυτής της δυναμικής επιτρέπει στον εκπαιδευτικό την δυνατότητα συγκρότησης μικρών ομάδων εργασίας (Work Groups) με απώτερο σκοπό την παραγωγική εκπαιδευτική δραστηριότητα με το σύνολο της τάξης. Σε μια γενικευμένη κλίμακα αυτός ο στόχος αποτελεί βάση ενίσχυσης του παιδαγωγικού ρόλου του εκπαιδευτικού.

Η επίτευξη του στόχου γίνεται μέσω της αξιοποίησης εργαλείων και τεχνικών, στις οποίες εκπαιδεύεται ο εκπαιδευτικός με την ενεργή συμμετοχή του στη διάρκεια του σεμιναρίου. Παραδείγματα τεχνικών είναι η δημιουργική φαντασία, η χαλάρωση, η εικαστική έκφραση, το ψυχόδραμα κλπ.

Τα αποτελέσματα της προσωπικής συμμετοχής του, εκτός της εξοικείωσης με τα διάφορα μέσα που χρησιμοποιούνται, είναι η εκφόρτιση των εντάσεων καθώς και η δημιουργία άλλου τύπου σχέσεων με την ομάδα των συναδέλφων του.

Το υλικό του σεμιναρίου αποτελείται από 9 συναντήσεις / ενότητες:

  1. 1. ΓΝΩΡΙΜΙΑ / ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ

    2. ΓΝΩΡΙΜΙΑ / ΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ

    3. ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΩΣ ΧΩΡΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

    4. ΟΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΥ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ (ΧΡΗΣΗ ΟΥΣΙΩΝ, ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΑΠΟΥΣΙΕΣ, κλπ.

    5. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ Σ’ ΑΥΤΟ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

    6. Η ΕΦΗΒΕΙΑ

    7. ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ

    8. ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΕ ΕΜΕΝΑ ΦΕΡΝΕΙ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ

    9. ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Οι ενότητες αυτές εκτός από τη συγκεκριμένη θεματολογία που περιλαμβάνουν έχουν την ευελιξία να προσαρμόζονται στις εκάστοτε ιδιαίτερες ανάγκες των μελών.

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Στηρίζεται στη βάση της ενεργητικής και βιωματικής συμμετοχής. Ο σχεδιασμός του σεμιναρίου στηρίχθηκε στις θεωρίες της σωματικής ψυχοθεραπείας και της ομαδικής ανάλυσης. Στον σχεδιασμό συμπεριλήφθηκαν στοιχεία από τη συναλλακτική ανάλυση, το ψυχόδραμα και την συστημική προσέγγιση.

Ομάδα στόχος αυτής της δομής είναι ο εκπαιδευτικός στον οποίο παρέχεται η δυνατότητα να κατανοήσει τη θέση του και το ρόλο του ως άνθρωπος και ως επαγγελματίας μέσα στον εκπαιδευτικό χώρο, καθώς επίσης να προσεγγίσει νέες στάσεις όσον αφορά την επικοινωνία με τους συναδέλφους, τους μαθητές και τους γονείς.

1η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «ΓΝΩΡΙΜΙΑ / ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ»

ΣΤΟΧΟΙ: Συμβόλαιο και δημιουργία της θεματολογίας που θα επεξεργαστούμε.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: α) Μικρές ομάδες

β) Καταιγισμός ιδεών

γ) Μεγάλη ομάδα

2η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «ΓΝΩΡΙΜΙΑ / ΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ»

ΣΤΟΧΟΙ: Κατανόηση της λειτουργικής δόμησης μιας ανθρώπινης ομάδας

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: α) Ασκήσεις διαπροσωπικών σχέσεων

β) Δουλειά στη μικρή ομάδα

γ) Δουλειά στη μεγάλη ομάδα

Οι δύο πρώτες συναντήσεις είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και η μια αποτελεί συνέχεια της άλλης.

Ένας από τους βασικούς στόχους αυτών των δύο συναντήσεων είναι να νιώσει ο εκπαιδευτικός ότι με την έναρξη της σχολικής χρονιάς πρέπει να δομήσει την ανθρώπινη ομάδα που έχει μπροστά του, δηλαδή την τάξη. Αυτό γίνεται πριν και κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής του δραστηριότητας της διδασκαλίας.

Σιγά – σιγά με τη συμμετοχή του στο σεμινάριο, αρχίζει να γνωρίζει, να αναγνωρίζει και να εξοικειώνεται με τους επιμέρους κανόνες και νόρμες, που διέπουν την συγκεκριμένη ομάδα. Στην ουσία πρόκειται για μια διαδικασία εξοικείωσης του εκπαιδευτικού με όλα εκείνα τα στοιχεία, που αφορούν την δυναμική των ομάδων.

Αφού νοιώσει και κατανοήσει ο εκπαιδευτικός την αναγκαιότητα δόμησης της ομάδας, μαθαίνει να τη δομεί ξεκινώντας από την μονάδα, σχηματίζοντας στη συνέχεια μικρές ομάδες εργασίας και κατόπιν δουλεύοντας με το σύνολο της τάξης (σχήμα 1).

Για να επιτύχει η δόμηση, ο εκπαιδευτικός κατανοεί παράλληλα, πως για τον λειτουργικό συντονισμό της μαθητικής ομάδας χρειάζεται η δημιουργία ενός ξεκάθαρου συμβολαίου.

Η υλοποίηση των ανωτέρων γίνεται μέσω της αξιοποίησης εργαλείων και τεχνικών όπως: η δουλειά στη μικρή και στη μεγάλη ομάδα, οι ασκήσεις διαπροσωπικών σχέσεων και δημιουργικής έκφρασης.

3η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΩΣ ΧΩΡΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ».

ΣΤΟΧΟΙ: α) Πως μέσα στο μοίρασμα η ομάδα μπορεί να συνεργαστεί για την

επίτευξη κοινών στόχων

β) Ανάληψη προσωπικής και συλλογικής ευθύνης

γ) Το πραγματικό και το ιδανικό σχολείο (φανταστικό) πως το δεύτε-

ρο μπορεί να πλησιάσει την πραγματικότητα μέσα από το

μοίρασμα και την συμπληρωματικότητα.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: α) Δημιουργική φαντασία

β) Ζωγραφική

γ) Δουλειά σε μικρές ομάδες και στην μεγάλη ομάδα.

Κατά την τρίτη συνάντηση, ο εκπαιδευτικός έχει την ευκαιρία να φανταστεί το σχολείο όπου εργάζεται, έτσι όπως θα το ήθελε να είναι και να μοιραστεί την φαντασία του με τους συναδέλφους του μέσα από τη ζωγραφική.

Στη συνέχεια, με τη βοήθεια της υπόλοιπης ομάδας συναδέλφων γίνονται εικαστικές παρεμβάσεις, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να πλησιάσει την πραγματικότητα.

Βαθύτερος στόχος της συνάντησης αυτής είναι να αγγιχθεί η αντίληψη των μελών για την ομάδα και να γίνουν συσχετισμοί με το θεσμικό όργανο που ονομάζεται σύλλογος εκπαιδευτικών.

Επιμέρους στόχοι της συνάντησης αυτής είναι η ανάπτυξη

α) της ικανότητας για δημιουργική έκφραση και φαντασία

β) της δεξιότητας για μοίρασμα και αλληλοστήριξη

4η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «ΟΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΥ ΜΕ

ΠΑΙΔΙΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ (ΧΡΗΣΗ ΟΥΣΙΩΝ, ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΕΣ

ΑΠΟΥΣΙΕΣ κτλ.)

ΣΤΟΧΟΙ: Να εντοπιστούν και να διερευνηθούν από την ομάδα τα όρια και οι ευθύνες των μελών που αναλογούν στο ρόλο τους ως εκπαιδευτικοί.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: Ασκήσεις διαπροσωπικών σχέσεων και ασκήσεις στήριξης και

αφήματος για το τι αντέχει ο κάθε ένας και ποια είναι τα όριά

του.

Πολύ συχνά οι μαθητές, εξαιτίας της «ενεργητικότητας» που χαρακτηρίζει την είσοδο στην εφηβική περίοδο της ζωής αλλά και πολλών συναθροιζομένων παραγόντων, εκδηλώνουν ιδιόμορφες συμπεριφορές όπως: χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, κακή επίδοση, αδικαιολόγητες απουσίες, κτλ.

Αυτές οι μορφές συμπεριφοράς – δράσης κάποιων μαθητών προκαλούν στον εκπαιδευτικό ερωτήματα και σύγχυση, θυμό ή απόρριψη, καθηλώνοντάς τον στην επίμονη αναζήτηση μια τεχνικής χειρισμού απέναντί τους.

Έτσι, η παροχή βοήθειας στον εκπαιδευτικό, σε αυτή τη φάση, δίνεται μέσω της συνειδητοποίησης των ορίων και ευθυνών καθώς απορρέουν και αναλογούν στο συγκεκριμένο ρόλο που έχει στο σχολείο. Ο ρόλος αυτός προκύπτει σε συνάρτηση με:

α) Την ιεραρχία στην κοινότητα των εκπαιδευτικών

β) Τις οικογένειες των μαθητών

γ) Τον θεσμό των μαθητικών συμβουλίων.

Τα όρια και οι ευθύνες είναι δύο στοιχεία, που θα αποτελέσουν σημεία επαναπροσδιορισμού στις επόμενες ενότητες του σεμιναρίου.

Για την συνειδητοποίηση των ορίων και των ευθυνών του ρόλου του αξιοποιούνται κυρίως ασκήσεις διαπροσωπικών σχέσεων σε ζευγάρια.

5η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «Η ΧΡΗΣΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ»

ΣΤΟΧΟΙ: Να περάσει ο εκπαιδευτικός μέσα από τις τρεις καταστάσεις του

Εγώ (παιδί – ενήλικος – γονέας) και να εξερευνήσει τα όριά του.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: Role playing

Ψυχόδραμα

Η συνάντηση αυτή αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης εστιάζοντας ακόμη περισσότερο στο κομμάτι, που λέγεται όρια, προσωπικά και επαγγελματικά.

Ο στόχος εδώ είναι η βαθύτερη εξερεύνηση των προσωπικών ορίων μέσα από τους διάφορους ρόλους, που παίζει κάθε άνθρωπος, όπως αυτοί προκύπτουν από τις τρεις καταστάσεις του Εγώ (παιδί – ενήλικος – γονέας), κατά τον Eric Bern. Το role playing και το ψυχόδραμα υπήρξαν τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για να εμπειριώσουν οι εκπαιδευτικοί τις τρεις καταστάσεις του Εγώ, ώστε να εξερευνήσουν, να γνωρίσουν και να ζήσουν λειτουργικότερες μορφές ανθρώπινης συνδιαλλαγής.

Εκπαιδευτικός Μαθητής

Γονέας Παιδί Υπεργονιός – υπερανάληψη ευθυνών

Ενήλικος Παιδί Λειτουργική συνδιαλλαγή

Παιδί Παιδί Συνδιαλλαγή μέσα από πείσμα

Ενδεικτικά παραθέτουμε μερικούς τύπους συνδιαλλαγών που συναντώνται μέσα στο σχολείο και που επεξεργαζόμαστε στη συνάντηση αυτή.

6η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «Η ΕΦΗΒΕΙΑ»

ΣΤΟΧΟΙ: Η επίγνωση του ότι τα έντονα συναισθήματα απέναντι στο μαθητή

σχετίζονται με την προσωπική ιστορία και εφηβεία του

εκπαιδευτικού.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: α) Χαλάρωση

β) Φαντασία

γ) Ζωγραφική

Στη συνάντηση αυτή, οι συμμετέχοντες έρχονται σε επαφή με πιο προσωπικά στοιχεία τους, στοιχεία όμως που αφορούν το σημείο επαφής με τους εφήβους μαθητές, ένα σημείο που χαρακτηρίζεται από αμφιθυμία και πολλές φορές από τη σύγκρουση.

Απώτερος στόχος εδώ είναι να πάρει ο εκπαιδευτικός το μήνυμα, ότι σε κάθε σχέση υπάρχει και κάποιο προσωπικό στοιχείο, που σχετίζεται, κατά κάποιο τρόπο, με τον άλλο. Όλα αυτά συμβαίνουν καθώς ο εκπαιδευτικός χαλαρώνει και έρχεται σε επαφή με τη δική του εφηβεία, για να μπορέσει στη συνέχεια, μέσα από τη ζωγραφική και τη δουλειά στις υποομάδες, να εκφρασθεί και να αντιληφθεί πως προσωπικά στοιχεία του διακινούν συναισθήματα καθώς τα συναντάει στους έφηβους μαθητές του.

7η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ»

ΣΤΟΧΟΙ: α) Να διακρίνει ο κάθε ένας δικά του στοιχεία μέσα από τις

διάφορες συμπεριφορές που εμφανίζουν οι μαθητές

β) επαφή με τον εαυτό μας και τους άλλους μέσω της στάσης

του σώματος.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: α) Δουλειά με τα στάση του σώματος

β) Δουλειά με τη μεγάλη ομάδα.

Η συνάντηση αυτή αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης όσον αφορά τους στόχους.

Σύμφωνα με τον Wilhelm Reich το σώμα έχει μνήμη αλλά και την ικανότητα άλλοτε να δεσμεύει συναισθήματα μέσα από τη μυϊκή συστολή και άλλοτε να αποδεσμεύει συναισθήματα.

Ως εκ τούτου αυτό που χρησιμοποιείται εδώ είναι η αυτοέκφραση μέσω της μίμησης της σωματικής στάσης κάποιων μαθητών, οι οποίοι έχουν δημιουργήσει έντονα συναισθήματα στον εκπαιδευτικό.

Κατά αυτό τον τρόπο αναδύονται μεταβιβαστικά στοιχεία του καθενός τα οποία δουλεύονται μέσα από το καθρέφτισμα όλης της ομάδας η οποία συμμετέχει ενεργά υιοθετώντας αρχικά την ίδια στάση και στη συνέχεια εκφράζοντας το κάθε ένα από τα μέλη τα συναισθήματά του.

8η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΕ ΕΜΕΝΑ ΦΕΡΝΕΙ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΟΥΣ

ΑΛΛΟΥΣ»

ΣΤΟΧΟΙ: Η ανάπτυξη της ικανότητας / δεξιότητας για διαφοροποίηση της

αρχικής οπτικής και αναπλαισίωση

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: α) Προσομοίωση

β) Ψυχόδραμα

γ) Έκφραση μέσα από την κίνηση

δ) Δουλειά στην μεγάλη ομάδα

Στην συνάντηση αυτή στόχος είναι να κατανοήσει ο εκπαιδευτικός πόσο μεγάλο ρόλο παίζει καταρχήν η δική του υπόθεση και ερμηνεία όσον αφορά κάποια προβληματική συμπεριφορά μαθητή, και πως πολύ λιγότερη σημασία έχει σε πρώτη φάση η ίδια η συμπεριφορά του μαθητή.

Εδώ λοιπόν αυτό που γίνεται είναι να δει η ομάδα κυρίως μέσα από το θεατρικό παιχνίδι πως αν ο εκπαιδευτικός αλλάξει και διαφοροποιήσει τη δική του ερμηνεία με τη βοήθεια της ομάδας θα διαφανούν σχεδόν αμέσως οι πρώτες μικρές αλλαγές στην συμπεριφορά του μαθητή.

9η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ»

ΣΤΟΧΟΙ: α) feedback με την ομάδα. Απολογισμός σύμφωνα με το αρχικό

συμβόλαιο.

β) Αποχωρισμός

γ) Αναλογίες όλων των πιο πάνω με το κλείσιμο της σχολικής

χρονιάς

ΕΡΓΑΛΕΙΑ: Δουλειά στην μικρή και στην μεγάλη ομάδα

Έχοντας βιώσει τα μέλη όσα αφορούν την δόμηση μιας ανθρώπινης ομάδας, καλούνται σε αυτή τη φάση μαζί με τους συντονιστές του σεμιναρίου να κάνουν έναν γενικό απολογισμό. Απολογισμό των όσων έζησαν σε αυτό το διάστημα και να δουν όλοι μαζί αν ικανοποιήθηκαν οι ανάγκες τους σύμφωνα με το αρχικό συμβόλαιο, που έγινε μεταξύ της ομάδας και των συντονιστών.

Παράλληλα, τα μέλη επεξεργάζονται γνωστικά και συναισθηματικά την έννοια της αποδόμησης, σαν μια ακόμη φάση της ζωής μιας ομάδας ανθρώπων.

Η αποδόμηση μπορεί να είναι πρόσκαιρη ή μόνιμη π.χ. παύση των μαθημάτων για θερινές διακοπές ή αποφοίτηση, αλλαγή σχολείου κλπ. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν είναι μια εύκολη πραγματικότητα, αντιθέτως είναι γεμάτη συναισθηματική φόρτιση και αμηχανία.

Έτσι αναδεικνύεται η λειτουργικότητα του αποχαιρετισμού μέσα από το μοίρασμα και τον απολογισμό όσον αφορά τους στόχους, που είχε θέσει η ομάδα από την αρχή, αλλά και από την κάλυψη των προσωπικών αναγκών, που είχε θέσει το κάθε μέλος χωριστά στη φάση της δημιουργίας του συμβολαίου.

Συμπερασματικά

Ελλείψει μια συστηματικής αξιολόγησης θεωρούμε σκόπιμο να αναφέρουμε ότι κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου οι εκπαιδευτικοί προσπάθησαν συχνά να εφαρμόσουν μέσα στην τάξη στοιχεία που αφορούσαν κυρίως τη γνωριμία και τη δόμηση της ομάδας κάτι που το βρήκαν ιδιαίτερα εποικοδομητικό αλλά και διασκεδαστικό.

Επίσης αξιοποίησαν στοιχεία που αφορούσαν τη δουλειά στις μικρές ομάδες και στη μεγάλη ομάδα για την παράδοση των σχολικών μαθημάτων.

Ως εκ τούτου θεωρούμε πολύ σημαντικό το γεγονός ότι στο τέλος του σεμιναρίου οι εκπαιδευτικοί υπήρξαν αρκετά προβληματισμένοι και είχαν αποκτήσει μια διαφορετική αντίληψη μπορώντας να διακρίνουν το ρόλο τους όχι μονοδιάστατα αλλά ως κομμάτι ενός υπερσυστήματος όπου συνυπάρχουν εκπαιδευτικοί, γονείς και μαθητές, ένα υπερσύστημα με διαφορετικές ιεραρχίες αλλά και όρια μεταξύ των υποομάδων που συνυπάρχουν μέσα σε αυτό.

ΟΜΑΔΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ:

 

Παπατριανταφύλλου Σπύρος

Μουλά Καλλιόπη

 

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Irvin D. Yalom “The theory and practice of group psychotherapy” Basic Books inc publishers, New York.

Ντ. Βίνικοτ «Το παιδί, το παιχνίδι και η πραγματικότητα» Εκδόσεις Καστανιώτη

Κλορίντα Λουμπράνο – Κωτούλα «Τετράδια Σωματικής Ψυχοθεραπείας: Ομαδική ψυχοθεραπεία και σώμα» (θεωρίες) Εκδόσεις Ε.Ι.Ν.Α

Κλορίντα Λουμπράνο – Κωτούλα «Τετράδια Σωματικής Ψυχοθεραπείας: Ομαδική ψυχοθεραπεία και σώμα» (θεωρίες) Εκδόσεις Ε.Ι.Ν.Α (Δυναμική)

Bion W. 1961 “Experiences in Groups” Tavistock Publications

Perls F. S. “Gestalt therapy verbatim” Bantam books New York

 

Εκπαιδευτικά Σεμινάρια

Εποπτεία Επαγγελματιών

Εποπτεία Επαγγελματιών
Read More...

Εκπαίδευση Ζευγαριού

Εκπαίδευση Ζευγαριού
ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΝΑ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ Η εκπαίδευση ζευγαριού...
Read More...

Σεμινάρια Γονέων

Σεμινάρια Γονέων
Ομάδες εκπαίδευσης γονέων Στα σεμινάρια, οι γονείς μαθαίνουν...
Read More...